De Zweedse schrijver Stig Dagerman schreef:
‘onze behoefte aan troost is onverzadigbaar’.
Ondanks zijn succes als schrijver en een gelukkig huwelijk
pleegde hij op 31-jarige leeftijd zelfmoord.

.

Is het waar?
Ik denk dat hij gelijk had vanuit het perspectief
dat troost alleen buiten onszelf gevonden zou kunnen worden.
Maar als we de omslag kunnen maken
om deze troost in onszelf te willen vinden,
zal dezelfde onverzadigbaarheid kunnen overgaan
in de beleving van een steeds grotere eenheid
die meer dan troost alleen zal zijn:
het zal de werkelijke vervulling zijn die we dan zullen ervaren.
De verwerking van ons meest intrinsieke verlangen.

.

Waarom is het zo moeilijk deze troost in onszelf op te sporen?
Is deze nog niet in ons aanwezig?
Of zijn we nog niet in staat deze verandering in gang te zetten?
Waarom lukt het de een wel
en vele anderen niet,
hoe goed ze ook hun best doen?

.

De troost vinden in jezelf
is eerst deze inhoud leren opbouwen
door het gevoelsleven zo te activeren dat het een levende metgezel wordt.

.

Om het gevoelsleven te activeren en te ontwikkelen
zul je elke keer als het van zich doet spreken,
erop in moeten gaan.

.

Vele ‘primitieve’ volken zijn animisten.
Ze kennen alles een ziel toe.
De golven van de zee, de bomen, de dieren,
alles heeft een ziel waartegen ze spreken
en waarmee ze rekening houden.
Deze manier van bestaansbenadering heeft een extreem groot voordeel:
je opmerkzaamheid wordt erdoor ontwikkeld.
Je treedt met alles in ‘relatie’
en daardoor treed je op een uiterst veelzijdige en gelaagde manier met jezelf in relatie,
kom je in verbinding met je gevoelsleven.

.

Nu leven we in een geheel andere tijd
waarin we vooral in relatie treden met technische vindingen
zoals robots en kunstmatige ‘intelligentie’.
Het verschil met het animisme is dat achter deze techniek
zich weer mensen bevinden
die vanuit door ons niet controleerbare en onbekende motieven
hun signalen en innovaties op ons afsturen.
Met een golf van de zee ‘weet’ je waar je aan toe bent.
Je bent het hoe dan ook zelf.
Maar dat is in deze digitale dagen niet meer vast te stellen.

.

Om de troost in onszelf te kunnen vinden,
zullen we weer animistisch moeten worden.
Niet om een rietstengel te aanbidden
maar om via een rietstengel in relatie te treden met onze kwetsbaarheid
of onze buigzaamheid.
Om via een heideveld in relatie te kunnen treden
met onze eigen verlatenheid of onze vrijheid.

.

Troost is geen omrand begrip.
Het is onbegrensd en golvend als de natuur.
Waar onze troost zich kan ontwikkelen van beschermende koestering
naar een gelijkwaardige relatie
en vandaar naar een verjongende en versterkende eenheid,
daar vinden alleen nog geboorten plaats.

.

(c) Theije Twijnstra

Het grootste eerbetoon aan de liefde
wordt nooit gegeven vanuit de benauwenis van het eigen gemis,
maar vanuit de volheid van wat je hebt ontvangen.
Toen hij ziek was, was zij ook ziek.
Niet vanuit een lichamelijk lijden
maar vanuit het meegaan in zijn beleving.
Als hij speelde,
was ze als zijn spel.
Niet om zijn aandacht op te eisen,
maar omdat ze meeging
en was waar hij was gegaan.
Nu hij dood is,
zal ze ook meegaan.
Niet in de dood van het lichaam
maar in de bevrijding van zijn geest.

.

Uit: Maar eerst zullen we kinderen zijn.
(c) Theije Twijnstra

De ravage in het bos is enorm.
En onnavolgbaar, want waar je het zou verwachten(open plekken, hogere gedeelten)
daar valt het mee
en waar je het niet zo snel zou verwachten
(dichte begroeiing en lagere gedeelten)
daar is de verwoesting juist groot.
.

De neiging bestaat het bos ‘natuur’ te noemen
en de storm die deze chaos aanrichtte een ‘ramp’.
Toch zal ook deze ravage het bos ten goede komen
doordat nieuwe open plekken zijn ontstaan,
rottend hout voor allerlei gedierte erbij zal komen
en de natuurlijke weerbaarheid verder vergroot zal worden.

.

Rampen in ons leven worden eveneens als externe boosdoeners opgevat.
Ze horen er niet te zijn.
Toch veroorzaken ze onze groei,
de verhoging van onze onafhankelijkheid.
Als we tenminste openstaan voor hun diepere betekenis.

.

Het bos is geen mens,
maar we kunnen er wel van leren.
Sommige bomen vangen andere op,
andere bomen sleuren andere juist mee in hun val.
Het bos als geheel aanvaardt wat er gebeurt
en door deze acceptatie herstelt het sneller en krachtiger.

Dit is een natuurlijk proces.

.

Aanvaarding is bij de mens meestal het laatste wat overblijft,
niet het eerste dat gekozen wordt.
En toch is juist deze actieve houding om eerst tot rust te komen
door te willen beseffen wat er gebeurd is en wat er mogelijk achter zit,
de meest effectieve benadering voor alles wat erna gebeuren kan.
Rampen kunnen ons bestaan uit elkaar scheuren,
maar het is aan ons om te leren
dat er in wezen geen rampen bestaan,
alleen natuur met natuur,
leven met leven,
gebeurtenis met gebeurtenis.

.

Er is geen onderscheid tussen het leven dat we leiden
en de ramp die zich voltrekt.

Ravage in eigen voortuin

We brengen deze scheiding aan
om de ramp als vijand te kunnen aanwijzen,
maar het is een beetje kinderachtig.
Ook de ramp is een natuurlijk onderdeel van ons leven.
Dat we ons eenzijdig opstellen is iets anders.

.

Wanneer een ramp ons bestaan treft,
even verwoestend als de laatste januaristorm,

dan laten we voortaan de ramp niet meer isoleren van het natuurlijk leven.
Ook de ramp hoort erbij.
Is even levend en echt als de rest van onze dagen.

Wie dit aanvoelt en oefent
kan er daarna des te beter en effectiever mee omgaan.
En daarna zelfs de voordelen ervan beleven.

.

(c) Theije Twijnstra

Wanneer de mens leeft,
ontmoet hij vele mensen,
situaties, gedachten, reacties en veranderingen.
Het leven is voor de mens voorzien van vele kleuren,
mogelijkheden, patronen en kansen.
De mens kan hieruit kiezen.
De keuze die hij maakt heeft gevolgen.
Deze gevolgen zijn voor hem.
Kiezen en leren van de gevolgen.
Dat is het doel van het leven.
Meer is er niet.

.

Uit: Het Plan.
(c) Theije Twijnstra

Men sterft zoals men heeft geleefd.
Velen kunnen niet sterven omdat ze eveneens niet hebben kunnen leven.
Sterven is je overgeven aan wat is en komen gaat.
Sterven is niet moeilijk voor wie vertrouwen kan hebben in iets wat hij niet kent.
Wie dit tijdens zijn leven heeft beoefend
door bijvoorbeeld in vol vertrouwen een nieuwe relatie te beginnen.
Of in vol vertrouwen een nieuwe werkkring betrad
of een andere levenskoers heeft genomen,
hij zal ook makkelijker sterven.

.

Wie voor alles zekerheid zoekt,
garanties wil,
alleen dichtgetimmerde contracten gelooft,
zal heel wat moeilijker kunnen sterven.
‘Maar waarom moet ik dood?’
zal hij blijven vragen.
‘Is er niet ergens nog een onbekende behandelwijze?
Regulier, alternatief, alles tegelijk, maar niet dood!
Daar ben ik nog niet aan toe.
Ik heb nog zo veel plannen!’

.

Sterven is een kunst die je al bezit
of tijdens dit leven niet meer zult veroveren.
Wie deze kunst bezit,
maakt zich niet meer druk over een carrière, bezit, status, allerlei luxe.
Iets in hem zegt:
ik geloof het wel.
Als het er is, is het mooi,
maar als het er niet is, is het ook goed.
De krampachtigheid is uit hem verdwenen.

.

Ik ken twee mensen die al meer dan 60 jaar bij elkaar waren.
Tot de dag kwam dat hij ging sterven.
Twee karaktervolle mensen,
direct en zonder poespas,
gericht op harmonie en eerlijkheid.
Op die laatste dag vroeg zij:
‘ga je me nu echt verlaten?’
‘Ja,’ zei hij, ‘ik ga je verlaten.’
‘Wil je nog praten?
‘Ja, ik wil nog praten.’
Toen spraken ze over wat nog geregeld moest worden.
‘We hebben het goed gehad,’ zei hij.
‘Ja,’ zei ze. ‘Het was goed.’

.

Die avond stierf hij.
Het dorp liep uit bij zijn begrafenis.
Sterk was zij,
als een koningin,
geconcentreerd op alles wat er die dag gebeurde.
En sterk toen ze daarna alleen verder moest
omdat ze het neemt zoals het is.

.

Sterven is een kunst.
Leven is een kunst.
Je overgeven aan wat vandaag je geeft,
is een talent.

.

(c) Theije Twijnstra

De eerste oude vijand laat meteen van zich horen.
‘Te aanvaarden?’ herhaalt hij verontwaardigd.
Voor hem is dit woord een vloek.
‘Ik aanvaard niets, ik wil hier niets mee te maken hebben,
dit moet direct uit mijn leven verdwijnen of ik grijp in.
Ik bepaal zelf wat er wel en niet in mijn leven gebeurt.’
De reactie is herkenbaar.
‘Aanvaarden is voor slappelingen,’ gaat hij verder,
‘voor weke doetjes.
Ik laat niet met me spotten.
Ik zal dit varkentje wel eens wassen.
Ik laat niet over me heen lopen.
Door niemand.
Wie denken ze wel dat ze voor zich hebben?’

.

Uit: Blijmoed
(c) Theije Twijnstra

Er is weinig verstaanbaarheid.
Er wordt genoeg gepraat over veilige onderwerpen.
Veilig is alles wat jou niet wezenlijk aangaat.
Meningen zijn veilig.
Commentaren zijn veilig.
Reageren is veilig.
Maar verstaanbaarheid is iets anders.

.

Verstaanbaarheid komt voort uit zelfkennis.
Wie zichzelf nadert, leert zich per dag beter verstaanbaar te maken.
Hij leert zich zo uit te drukken dat hij niemand kwetst
en tegelijk tegenover iedereen zijn gevoelens durft te uiten.
Dit is een zeldzame vorm van communicatie.
De meesten zijn hiertoe niet in staat,
verwikkeld als ze zijn in hun verbindingen met anderen.
Verplichtingen, emotionele patronen vanuit schuld of boetedoening.

.

Wie bang is, kan zich niet verstaanbaar maken.
Zijn voorzichtigheid weerhoudt hem van openheid.
Zijn ingehouden berekeningen vervormen wat hij innerlijk ervaart.

.

Wie boos is, kan niet verstaanbaar zijn.
Zijn agressie maakt zijn woorden hoekig en ongewild scherp en hakend,
zijn toon werpt muren op in plaats van zichzelf toegankelijk te maken.

.

Verstaanbaar kunnen zijn is een grote levenskunst.
Het betekent dat je kalm bent.
En dat als je niet kalm bent, eerst kalm wilt worden voordat je je gaat uiten.
Het betekent ook dat je geduldig bent
en dat wanneer je nog te haastig bent,
wacht iets naar buiten te brengen.
Je wacht net zo lang tot het geduld weer bij je is.

.

Verstaanbaarheid vraagt een vrij mens.
Wie niet vrij is, zoekt bescherming, troost, bevestiging bij anderen.
Hij past zijn uitingen aan opdat hij zich zo veilig mogelijk zal voelen.

.

Verstaanbaarheid is duidelijk.
Deze duidelijkheid werpt een ieder op zichzelf terug.
Daarom belooft verstaanbaarheid niets,
want beloven is al iets in de toekomst neerzetten,
terwijl niemand de toekomst op voorhand kan bereiken.

.

Verstaanbaarheid is wat deze wereld nodig heeft.
Op school zou er vanaf het begin in les gegeven moeten worden.
‘Wat bedoel je?
Hoe kun je dit nog duidelijker zeggen?
Maak helder wat je voelt.
Maak open wie je bent
en je komt erachter dat juist verstaanbaarheid
je eigenheid het best tot ontwikkeling kan brengen.’

.

(c) Theije Twijnstra

De maatschappij als één grote troostmachine.
Televisie, films, reclame,
elk medium en elke bedrijfstak speelt in op deze emotionele behoefte.
Bijna iedereen werkt mee aan het in stand houden van deze afhankelijkheid,
want vrijkomen van deze afhankelijkheid is ook de troost moeten loslaten.
Snoep, lekker eten, alcohol, uitgaan, vakanties,
dure apparaten, plastische chirurgie, tweede huis, exclusieve cursussen,
er is geen middel of het wordt aangeprezen als hét antwoord op deze emotionele afhankelijkheid.
Door deze algehele zinsbegoocheling wordt het nog moeilijker
voor de mens om te geloven dat hij anders zou kunnen reageren.
Als iedereen het doet, dan is het toch logisch dat hij het ook doet?

.

Uit: Diep in u.
(c) Theije Twijnstra

Verlangen lijkt een normaal, alledaags gegeven.
Verlangen is vaak noodzakelijk om tot iets te komen.
Verlangen naar werk, een relatie,
het is dan een soort ‘motor’ om er aan te kunnen beginnen
of je er op voor te bereiden.
.

Veel verlangen komt echter voort uit een ongemakkelijkheid,
een ontevredenheid.
Via het verlangen wordt gehoopt dit ongemakkelijke te kunnen oplossen.
Verlangen uit onvrede werpt echter slechte vruchten af.
Ze lijken aan de buitenkant mooi en veelbelovend,
maar als je er in bijt, blijken ze voos,
bitter of zelfs bevolkt te zijn.
Teleurstelling en afkeer,
verbittering en het gevoel onrechtvaardig behandeld te worden zijn het gevolg.

.

Waarom werken vele verlangens op deze manier uit?
Wat is dit verlangen?
Verlangen op deze manier is een soort sluipweg kiezen
om de file en de echte weg te kunnen te vermijden.
Met deze sluipweg hoopt men sneller en gemakkelijker bij het doel te komen.

.

Wat is dan wél de goede weg om met je onvrede om te gaan?
Door het hele traject af te gaan, hoe langzaam, moeizaam en verwarrend dit ook is.
De onvrede die je wilt oplossen heeft haar eigen ontstaansgeschiedenis.
Ook deze voorafgaande gebeurtenissen
zijn niet via korte sluipwegen tot stand gekomen
maar door dag na dag keuzen te maken
die door je verlangens van toen zijn voortgestuwd.
De bevrijding van de uitkomst van al die onbewuste keuzen
vraagt dezelfde duur maar nu in bewuste keuzen uitgevoerd.
Alleen door vanaf deze onvrede dag na dag met aandacht je keuzen te maken,
zul je in staat zijn van je actuele onvrede vrij te komen.

.

Je neemt de actualiteit zoals die nu is als uitgangspunt
en kijkt per dag waartoe je in staat bent om te veranderen.
Soms zul je een dag moeten overslaan,
de andere dag zul je meer vorderingen kunnen maken,
het belangrijkste is de keuze die voorbij alle dagelijkse keuzen gaat:
ik ga door want ik wil mezelf naar een ander niveau van onafhankelijkheid brengen.
Wat ik vandaag aan onvrede beleef,
zal ik moeten leren accepteren als dat wat ik zelf heb veroorzaakt.
Wat ik vandaag vanuit die aanvaarding toch in kalme kracht kan omzetten,
geeft me een bodem die me ook morgen van dienst zal zijn.

.

(c) Theije Twijnstra

Wie de dood kan loslaten, leert kijken met de ogen van het vertrouwen.
Hij vertrouwt dat er meer is dan het dode lichaam,
hij vertrouwt dat het leven en de dood bij elkaar horen
en beide even zinvol en betekenisvol zijn.
Hij vertrouwt hierop,
zoals hij er ook op vertrouwt dat het leven steeds weer terugkeert
in een bijna eindeloze reeks van groei en vervolmaking.
Wie met deze ogen van het vertrouwen kan zien,
leert dat zijn leven en alle strijd die hij daarin ondervindt,
enkel een weergave is van een werking die hem tot leven spoedt.
Hij vertrouwt op alles wat het leven hem aanbiedt,
ook de bittere pil,
ook het gif dat de andere mens in zijn beker doet,
ook de val die de ander voor hem bedenkt,
hij vertrouwt erop dat al dit een betekenis voor hem heeft
en dat hij enkel deze betekenis moet achterhalen.

.

Uit: Het Plan.
(c) Theije Twijnstra