Vraag

.

Hoi Theije,

Ik volg je teksten met grote interesse en vind het huidige onderwerp erg interessant. Bijzonder hoe je zo gedetailleerd deze innerlijke processen kunt beschrijven.
Ik heb ook een vraag:
Wanneer een emotie opkomt, wat is dan de juiste volgorde om deze emotie te onderzoeken, te begrijpen en tot gevoelsweten te laten komen?
En is het moment dat je werkelijk verantwoordelijkheid neemt voor deze emotie ook hét moment dat je er iets aan kunt veranderen?
Mij werd onlangs heel duidelijk door twee voorvallen dat emoties (met name boosheid/geïrriteerd zijn) bij mij vooral voorkomen als ik iets heel erg verlang (even iets voor mijzelf doen bijv.), of als ik iets verwacht wat vervolgens niet gebeurt. Bijzonder om dit zo helder waar te nemen. Hoe nu verder?

.

Antwoord

.

Het eerste stadium dat noodzakelijk is om een bestaande emotie om te zetten in gevoelsweten, is de waarneming van wat er gebeurt op het moment dat de emotie aanwezig is.
Je hebt gemerkt dat in jouw geval de emotie verbonden was met verlangen en verwachting. Ook verwachting is verlangen, zij het in een meer uitgewerkte vorm. Een verwachting is een meer geconcentreerd verlangen, gedetailleerder ingevuld.
De waarneming van je emoties en hun verbanden is dus een eerste stap. Dankzij deze waarneming kun je zien en begrijpen hoe de emotie verbonden is met hechting. Verlangen en verwachten is iets willen.
Onze emoties zijn sterk verbonden met onze wil. Onze lichamelijke wil tot zelfbehoud en onze geestelijke wil tot behoud van degene die we denken te zijn of graag zouden willen zijn.
Wie willen we graag zijn? En waarom? Welk ideaal verbinden we met dit verlangen?
De tweede stap is te onderzoeken aan welke ideale persoon of aan welk ideaal beeld we onszelf hebben vastgemaakt.
De meeste mensen hebben een beeld van zichzelf. Dit beeld, hoe irreëel en weinig bewust vaak ook, heeft een dwingende invloed op het bestaan.
Dit beeld is maatschappelijk gekleurd (ideaal werk, ideale verdeling van tijd, ideale positie ten opzichte van anderen, enz.)
En dit beeld is ook persoonlijk ingevuld (ideaal huwelijk, ideale kinderen, ideaal uiterlijk, ideale vrienden, en familie, enz.) en geestelijk (ideale levenswijze, ideale levenswijsheid, ideale uitstraling als geestelijk persoon, enz.)
Uit dit geheel hebben we (op onderbewust niveau en heel geleidelijk en onmerkbaar) een ideaal levensbeeld samengesteld.
Dit ideale levensbeeld beïnvloedt onze emoties. Afhankelijk van de gedetailleerdheid van de invulling van dit ideaalbeeld zullen we ook geraakt kunnen worden.
De derde stap bestaat eruit om voor jezelf te bepalen welk deel van dit ideaalbeeld nog actueel is en wat alleen nog als een herinnering daarin is meegegaan zonder dat je dit vanuit de actualiteit nog bezielt.
Zoek de dode onderdelen in dit levensbeeld op en begrijp en bevestig dat je ze niet meer nodig hebt.
Vaak zijn dit onderdelen die je nog dénkt nodig te hebben, maar als je er nog eens naar kijkt, merk je dat ze er eigenlijk niet meer toe doen.

.

Opbouw nieuwe levensrichting

.

De vierde stap maakt duidelijk welke actuele emoties met het ideaalbeeld verbonden zijn. Begrijp dat je dit ideaalbeeld hebt opgebouwd om jezelf te presenteren en met die presentatie jezelf te beschermen.
Stel nu een nieuwe ideaalrichting samen op basis van je huidige ontwikkeling. (Sommigen menen dat je helemaal geen beeld meer moet nemen, maar dat is vaak veel te hoog gegrepen. Beter is het daarom een levensrichting te benoemen en dit langzaam steeds inhoudelijker te maken. Daarmee heb je een instrument om jezelf te corrigeren.)
De samenstelling van deze nieuwe levensrichting is stap vijf. In deze nieuwe koers komen de meer sterkere eigenschappen naar voren zoals bijvoorbeeld moed, eerlijkheid, kracht, overtuiging, eenvoud. Uiteraard moet iedereen deze eigenschappen voor zichzelf bepalen.
De zesde stap is de keuze verantwoordelijk te willen zijn voor dit nieuwe, meer rijpere levensideaal. Verantwoordelijk zijn betekent hier: onderzoek welke oude emoties belemmerd zijn en hoe je met behulp van de eigenschappen van het nieuwe levensbeeld je je van deze oude emoties kunt bevrijden.
De zevende stap ten slotte, is de belememerende emoties regelmatig te onderzoeken op hun beperkende werking in je dagelijkse leven en ze actief los te maken van je nieuwe levensbeeld.
Concretiseer je levensideaal en zie de emoties als touwen die je vast willen houden. Zie deze touwen en probeer elke dag opnieuw een touw los te maken. Dit is een taai proces want het oude heeft je altijd trouw gediend en laat zich niet zomaar opzij zetten.
Gevoelsweten ontstaat doordat de emotie die verwerkt moet worden, geheel doorleefd en doorkend is.
Doorleefd wil zeggen: de emotie heeft zijn uiterste grens bereikt en lost nu op in de verzadiging van zichzelf. Op dezelfde wijze waarop een hobby op een zeker moment is uitgewerkt. Het plezier is verdwenen, er is geen animo meer om ermee bezig te zijn.
Doorkend wil zeggen: de emotie is begrepen in zijn verband en in zijn noodzaak. Een emotie is doorkend als de dankbaarheid haar uitgeleide doet. De dankbaarheid voor de nieuwe kennis die ze heeft opgeleverd.

2 Reacties op “Door……. 36. Bewustzijn en bereik/Hoe zet je een emotie in gevoelsweten om?”

  1. Anoniem :

    In een woord GEWELDIG !

  2. Anoniem :

    Hoi Theije. Wow, wat een diep en uiteengezet antwoord. Dit is precies het antwoord waar ik mee verder kan. De duidelijke stappen maken dat ik hiermee ook echt een leidraad heb om aan de slag te gaan. Dank zeggen is één, dat doe ik al vaak, zojuist heb ik nog een gift overgemaakt omdat ik vind dat je zoveel waardevols geeft en ik hiermee ook iets terug kan doen. Ik hoop dat je ons nog lang mag voorgaan!