Vraag

 

Onze zoon van 21 maanden is geneigd om, wanneer hij bijvoorbeeld boos is, met z’n hoofd ergens tegenaan te bonken. Zodanig dat er echt een flinke buil ontstaat.
Ik weet niet goed op welke manier ik erop moet reageren. Ik wil niet dat hij zich op deze manier bezeert maar merk dat hij misschien juist door mijn reactie vaker terugvalt op dit gedrag.
Kun je ons hierbij helpen? Alvast bedankt!

.

Antwoord

 

Kleine kinderen drukken zich uit zoals zij zich voelen. Wanneer een kind met zijn hoofd ergens tegenaan bonkt, laat hij weten zich ingesloten te voelen. Voortdurend ‘loopt hij ergens tegenaan’ in zijn beleving. Dit kan te maken hebben met een broertje of een zusje dat hem te veel insluit, betuttelt of op een andere manier wil bepalen.
Dit kind laat met zijn reactie weten zijn vrijheid te zoeken en zich opgesloten te voelen. Dat maakt hem kwaad en opstandig.
De oorzaak van zijn gedrag ligt dus in de onvrijheid die hij voelt en het verlangen dat hij heeft om aan deze ‘gevangenis’ te willen ontsnappen.
Vaak hebben oudere broertjes of zusjes de neiging hun kleinere gezinsgenoten te willen ‘beschermen’ of ‘op te voeden’.
Dit kind zoekt zijn vrijheid en behalve te onderzoeken hoe zijn oudere zusje of broertje op hem reageert, is het van belang dit kind ook middelen tot expressie te geven. Daarmee kan hij zijn verlangen naar vrijheid leren vormgeven. Dit kan door tekenen, kleiën, muziekinstrumentjes, etc. Dit is afhankelijk van de signalen die hij al geeft als aanwijzing.

 

Wat te doen bij een bonkaanval?


De ombuiging van dit patroon zal geleidelijk gaan, daarom zal het nog wel een paar keer kunnen gebeuren dat er een bonkaanval plaatsvindt.
De angst van de ouder speelt op onderbewust niveau mee aan de verdieping van dit ‘bonkpatroon’ bij het kind. Het kind voelt de angst van de ouder en reageert daar instinctief op door zijn gedrag te intensiveren omdat hij daarmee een machtsmiddel in handen heeft. Het is altijd verbazingwekkend om te zien hoe snel het menselijk vermogen (hoe jong het ook is) anticipeert op de actuele situatie! Voor de ouder is het daarom belangrijk dit patroon bij zichzelf te doorbreken door op het moment van een bonkaanval het kind op te nemen en naar buiten te lopen. Direct en zonder gedoe van jassen aantrekken, etc. Direct naar buiten lopen geeft een onmiddellijke verbreking met dat wat binnen gebeurde. Terwijl men naar buiten loopt, is het van belang een krachtige rust in zichzelf naar voren te halen.
Dit kan door te beseffen dat zowel de ouder als het kind uit een patroon gehaald moeten worden en dat dit alleen kan als beiden door een sterk vertrouwen worden gedragen.
Eenmaal buiten is de temperatuur, het licht, de geluiden, alles is dan zo anders dan binnen (buiten is eigenlijk het symbool van een voortdurende verandering en vrijheid), dat de aandacht van wat binnen gaande was, wordt afgeleid.
Daarna keert men terug en nodigt het kind uit tot tekenen of een andere vorm van expressie die bij hem hoort.
Op deze wijze wordt aan dit bonkpatroon op drie niveaus gewerkt: zowel bij het ontstaan door het oudere broertje of zusje te wijzen op wat ze hun kleinere broertje aandoen, als op het niveau van de eigen ouderlijke reactie, als op het niveau van een nieuwe vrijheid voor het kind door middel van de expressie. Succes!

Theije Twijnstra