Vraag
 
Een vraag die mij al een tijdje bezighoudt: Wat kan dementie voor een mens betekenen, welke zin kan het hebben?
Alvast bedankt voor je wijze antwoord!
 
.
Antwoord
 

Wanneer we kunnen accepteren dat de uiterlijke wereld met al haar verschijnselen, het gevolg is van een geestelijke bron, dan kunnen we ook begrijpen en aanvaarden dat dementie het gevolg is van een mentale oorzaak en niet van een fysieke.
Dat de zenuwcellen in de hersenen afsterven is dan niet langer het begin van de dementie, maar het uiterlijke en merkbare gevolg ervan.
Dementie treedt op bij een te grote inspanning van de wil en het verstandelijke vermogen. Dit heeft ertoe geleid dat een bepaald gedeelte van de zenuwcellen in de hersenen overbelast werd en daardoor sneller kon slijten dan andere delen. Onevenwichtigheid leidt zo tot onevenwichtigheid.
De mens die hiermee te maken krijgt, komt vroeg of laat met deze onevenwichtigheid in aanraking en daarmee ook met het natuurlijke herstel ervan in de vorm van dementie. Het is door de dementie dat de mens meer en meer zijn wil moet inleveren, afhankelijk wordt, zijn directe handelende geheugen verliest, en tenslotte in een leegte beland. Een leegte die voor hem als een mentale rust is. Voordat hij dit stadium bereikt, is er eerst de strijd met de ziekte, dan de fase waarin hij langzaam steeds dieper in het moeras van het vergeten raakt om uiteindelijk ‘er niet meer te zijn’.
De geestelijke betekenis van dementie is dus een natuurlijk herstel van een overspannen gebruik van de wil en het denkvermogen. Bij het wegvallen van deze verstandelijke presentaties zal bij de een een zachter en vriendelijker mens te voorschijn komen, bij de ander een meer grimmiger persoon. De werkelijkheid van dit gebeuren is dat het ’sociale masker’ niet meer functioneert.
Qua begeleiding van dementerenden is het erg belangrijk het gevoelsleven, dat tijdens het gezonde leven vaak zo verwaarloosd werd, aan bod te laten komen door het naar muziek te laten luisteren, op muziek te laten bewegen, te stimuleren het zich uit te drukken in tekeningen, spelvormen, zang, etc. Bij al deze activiteiten leeft de persoon weer op, het zijn als mentale vitaminen voor zijn toestand.
Ook voor de mensen er omheen heeft deze ziekte een betekenis; ze kunnen zich oefenen in mededogen.
Dementie is geen straf, geen ‘eigen schuld- dikke bult’, maar een herstelproces van een levenskeuze die we allen hebben te leren of hebben moeten leren. Iedereen maakt verkeerde keuzen, en de een bevindt zich in dit proces op die plaats, en de ander op die plaats. Oordelen over een ander op basis van zijn omstandgheden is hoogmoedig neerkijken en nog niet begrijpen dat men elk moment zelf kan vallen.
Op het einde van zijn leven werd mijn vader dement. De ziekte had zich in vele jaren, eerst sluipenderwijs, voltrokken. Op een zeker moment bladerden we door het familie-fotoalbum en wees ik naar een foto van mijn moeder, terwijl ik zei: ‘Kijk, hier is mama nog heel jong!’ Waarop mijn vader in uiterste verbazing reageerde: ‘Ach, u kent mijn vrouw?’ En daarmee is mij duidelijk geworden dat de band tussen mijn vader en mij nooit meer is geweest dan een actuele herinnering, eentje die niet diep genoeg was om over het ravijn van deze ziekte te kunnen komen.

Theije Twijnstra