Hoe leer je jezelf kennen?

.

Door je leven als een doorgaande studie te benaderen.
Een studie van jezelf.

.

Het leven is een studie?
Dus ik moet me niet op mezelf richten maar op het leven?

.

Het leven omringt ons met gebeurtenissen.
Op deze gebeurtenissen geven we een reactie.
Door ons te richten op gebeurenis én onze reactie
leren we onszelf beter begrijpen.
Vooral dan wanneer het leven moeilijk is.

.

Waarom vooral dan?

.

Omdat dan onze meest kwetsbare zijden naar voren komen.
We voelen ons bedroefd, angstig, alleen, kwaad
of welke reactie we ook beleven,
en het is deze reactie die ons geheel in beslag neemt,
bestuurt, in de war brengt.
Waarom juist die reactie?
Waarom zo sterk?
Wat wordt aangeraakt?
Dat zijn de vragen die dan gesteld kunnen worden.
Het moeilijke is:
we zijn emotioneel van slag
en tegelijk moeten we ons concentreren op de vraag
en openstaan voor het antwoord.
Voor de meesten is dit te veel gevraagd.

.

Het lijkt me ook heel moeilijk om te studeren
als je overmand wordt door verdriet of boosheid.
Is dit mogelijk?

.

Dit is mogelijk als je in staat bent
afstand te nemen van je emoties
en tegelijk open te staan voor onderzoek.
Afstand nemen van emoties lukt velen wel.
Er ontstaat een onderdrukte staat van aanwezigheid.
Men houdt zich in, reageert niet, men is zakelijk,
afstandelijk in de hoop alles onder controle te houden.
Dit is de zogenaamde professionele afstandelijkheid.
Voor het onderzoek van jezelf
is echter een andere benadering nodig:
de openheid voor wat er zich actueel in je afspeelt.
Daarvoor moet je uitgerust zijn
met een diep verlangen naar authenticiteit.
Wat je gebeurt, hoe indringend en verstorend ook,
valt in het niet bij wat je erdoor kunt leren.
Het is deze gevoelshouding
die een innerlijke vrijheid nodig heeft
die velen nog niet hebben opgebouwd.
Ze kunnen deze tweedeling in zichzelf nog niet toepassen.
Steeds steekt de emotie de kop op
en neemt hun gedachten weer over.

.

Ik probeer het zo goed mogelijk te begrijpen.
Ik ben verdrietig, verward,
mijn leven is door een plotselinge gebeurtenis verstoord,
volledig overhoop gehaald.
U zegt:
dat is het beste moment het om het onderzoek te beginnen.

.

Het proces verloopt per keer anders.
U begint.
U vraagt zich af: dit is nu mijn leven.
Alles is overhoop gehaald.
Ik voel me ellendig.
Ik weet niet waar ik het zoeken moet.
Waarom ben ik zo van slag?

.

Die vraag is gemakkelijk beantwoord:
door de actuele omstandigheden.

.

Maar waarom op deze heftige manier?
Waarom zo volledig ontregeld?

.

Omdat mijn hele leven er ineens totaal anders uitziet.

.

Het onverwachte raakt u aan
en laat u zien waar u nu bent.
U bent kwetsbaar.
U bent geborgen in patronen en doorgaande herhalingen
en die zijn ineens verbroken.
U stelt uzelf de vraag:
waarom maakt deze verandering me zo van streek?

.

Maar dat is toch evident!

.

Nee. Er is niets vanzelfsprekend
als je je jezelf wilt leren kennen.
De meesten reageren zoals u net deed.
Ze begrijpen je verwarring,
ze bevestigen je in je wanhoop.

Ze geven je gelijk in je zelfbeklag.
Maar vergeet dit alles en stel jezelf de vraag:
ben ik nu een ander dan gisteren,
toen alles nog normaal was?
Nee, ik ben dezelfde.
De omstandigheden zijn gewijzigd,
maar ik ben dezelfde.
Waarom laat ik me zo veranderen door de omstandigheden?
Ben ik mijn omstandigheden
of zijn de omstandigheden de uitklank van mijn bestaan?

.

Ho ho, wat zegt u daar allemaal.
Ben ik mijn omstandigheden
of zijn deze de uitklank van mij?
Alleen de vraag is al ingewikkeld, laat staan het antwoord.

.

Waar het om gaat is dat u voor uzelf de vragen stelt.
Het zijn uw formuleringen
die naar uw antwoorden leiden, niet de mijne.
Het enige dat telt
is dat u zich tijdens moeilijke levensmomenten
leert los te maken van vaste, meestal overgenomen,
cultureel beïnvloede gedragingen.
Zolang de reacties vastliggen,
blijven de gebeurtenissen zich herhalen.
De relatie tussen omstandigheden
en de persoon die het betreft,
kan alleen ontrafeld worden door de betreffende persoon.
Wie dit verband voelt,
kan ermee aan de slag.
De anderen zullen nog meer gebeurtenissen nodig hebben
voordat ze in staat zullen zijn zich te bevrijden
van hun vaste reacties op hun omstandigheden.

.

Het gaat dus om het losmaken
van je vastgeroeste reacties op je omstandigheden ?

.

Omstandigheden en mens zijn twee fasen
die als afzonderlijke grootheden gescheiden moeten worden.
De omstandigheden zijn tot vorm gekomen delen van onszelf.
Deze willen ons iets duidelijk maken.
Wanneer we de taal van de omstandigheden leren begrijpen
als de taal van de uitvergroting
van onze eigen mogelijkheden tot groei,
zullen we de omstandigheden niet meer letterlijk nemen
maar als boodschappers leren interpreteren.
Boodschappers van onze innerlijke gesteldheid
die op dat moment wordt getoetst.

.

Het lijkt me moeilijk om bij het graf van je kind
jezelf te onderzoeken.

.

U moet het eens proberen.
Vele valse ideeën zullen u worden getoond.
Vele illusies zullen worden doorschenen met een dieper besef.
Begrijp dat de meeste mensen elkaar vinden
in wederzijdse zwakheden
en dat maar zelden op elkaars kracht
en mogelijkheden wordt gewezen.
Juist aan het graf,
juist bij de omgewoelde aarde,
juist wanneer uw wereld ontheemd voelt,
u zich geen raad meer weet,
juist dan zal degene die zichzelf onderzoekt

een thuis leren kennen waarvan hij het bestaan
nooit eerder had vermoed.

.

(c) Theije Twijnstra