Hoe komt het dat mensen zo kunnen veranderen als ze dement worden?

.

Wie verandert er zo?

.

Mijn moeder.
Toen ze gezond was, was ze altijd dominant.
Ze wist de aandacht te trekken zodra ze ergens binnenkwam.
Ze bemoeide zich overal mee.
Ze kon behoorlijk doordrammen om haar zin te krijgen.
Je wist in je achterhoofd wel dat ze het goed bedoelde,
maar meestal liep het toch op ruzie uit.
Tenzij je je gedeisd hield en deed zoals zij het graag wilde.

.

En hoe is ze nu?

.

Nu is ze heel bescheiden, vriendelijk, lief.
Gewoon heel lief.
Hoe kan dit?
Hoe kan het karakter zo veranderen?
Komt het allemaal door die ziekte?

.

Uw moeder is niet veranderd.
Ze heeft alleen haar masker afgezet.

.

Masker?

,

Velen meten zich een gedragsmasker aan.
Deze gedragshouding ontwikkelt men al vanaf de jongste jaren.
Het is een manier om je staande te houden in relatie tot anderen.
Sommigen kiezen voor een behoeftig overkomende bescherming.
Ze stralen een zekere hulpeloosheid uit
maar ze zijn helemaal niet zo hulpeloos.
Het is een strategie om zichzelf te kunnen verdedigen.
Anderen zijn juist extravert.
Ze kiezen voor de aanval,
maar ook deze houding is in wezen defensief.
Uw moeder koos voor haar beschermingsstrategie
omdat ze ervan overtuigd was
dat die haar het meeste zou opleveren.
Was ze in wezen ook zo agressief?
Nee.
Nu de dementie haar ‘gereedschap’ heeft ontnomen
blijft ze ongewapend achter.
En dat is wat u nu ziet.

.

Dus mijn moeder is in werkelijkheid veel zachter van karakter?

.

Dat blijkt nu.
Er is niets meer op te houden.
Sommigen worden juist heel boosaardig.
Ze leefden boven hun stand door zich heel keurig,
beleefd en fatsoenlijk voor te doen,
maar hun werkelijke gevoelsleven ziet er minder rooskleurig uit.

.

Maar dat is een uiterst treurige constatering!

.

Het is de weg naar onszelf
die we langs vele vermommingen moeten zien te bereiken.
Zolang we maskers opzetten,
voelen we ons nog te onzeker,
hebben we nog te weinig eigenheid opgebouwd
om ons daarop te durven verlaten.
Een masker bedenk je.
Niet met je rationele vermogens
maar met je emotionele patronen.
Heel geleidelijk ontwerpt een kind het masker dat bij hem past.
Wie meer gevoelsleven heeft ontwikkeld,
voelt zich op een zeker moment in zijn leven ingesnoerd door het ontworpen masker.
Hij of zij voelt dan het onechte van het eigen gedrag.
Men neemt zichzelf steeds vaker waar te midden van anderen.
De scheiding tussen de gemaskerde,
de zich aanpassende en de naar eigenheid verlangende persoon
begint zich af te tekenen.
Deze strijd speelt zich op een bepaald moment in een ieder af.
Er is niemand die zich achter zijn masker prettig voelt.
Maar eerst moet de belangrijkheid van veiligheid minder zwaar wegen
dan het verlangen naar vrijheid.
Het is op dat snijpunt dat de grote ontmaskering gaat beginnen.

.

Ik vind het toch een beetje een bedroevende gedachte
dat mijn moeder in wezen veel zachter was
dan ik haar heb leren kennen.
Waarom is het zo moeilijk zonder masker te leven?

.

Het is de leerweg van een ieder
om via opbouw naar afbouw te gaan.
Om via het opzetten van een masker
naar het afzetten van het masker te gaan.
Zo leren we onze plaats tegenover onszelf
en tegenover anderen kennen.
Alleen zo leren we te begrijpen
dat elke ander die we in ons leven tegenkomen
de functie heeft ons naar onszelf te leiden.
Dit gebeurt door onszelf,
niet door een ander.
Die is alleen de aanleiding.
Hoe meer we leren dat we in de allereerste plaats
een relatie met onszelf moeten opbouwen,
een zo eerlijk mogelijke relatie,
en dat daarna de relatie met anderen als vanzelf zal ontstaan,
hoe minder we de behoefte zullen hebben ons te verbergen.

.

Ik had een heel andere jeugd kunnen hebben…

.

Begrijp dat u heeft meegemaakt wat voor u de beste omgeving was om in te groeien.
Verlaat de spijt,
wees dankbaar dat u uw werkelijke moeder nog kunt leren ontmoeten
en neem elk deel van de reis die we leven noemen
als het beste deel dat u beleeft.
Met spijt beschuldigt u uw moeder en bestraft u zichzelf.
Zie de strijd die uw moeder heeft doorgemaakt.
Niet om u een ongelukkige jeugd te bezorgen
maar om zich veilig te voelen achter het masker.
Zie haar nu in haar bevrijding van dit gedrag
en denk na over uw eigen maskers.
Daarmee doet u recht aan haar en aan uzelf

.

(c) Theije Twijnstra