Men sterft zoals men heeft geleefd.
Velen kunnen niet sterven omdat ze eveneens niet hebben kunnen leven.
Sterven is je overgeven aan wat is en komen gaat.
Sterven is niet moeilijk voor wie vertrouwen kan hebben in iets wat hij niet kent.
Wie dit tijdens zijn leven heeft beoefend
door bijvoorbeeld in vol vertrouwen een nieuwe relatie te beginnen.
Of in vol vertrouwen een nieuwe werkkring betrad
of een andere levenskoers heeft genomen,
hij zal ook makkelijker sterven.

.

Wie voor alles zekerheid zoekt,
garanties wil,
alleen dichtgetimmerde contracten gelooft,
zal heel wat moeilijker kunnen sterven.
‘Maar waarom moet ik dood?’
zal hij blijven vragen.
‘Is er niet ergens nog een onbekende behandelwijze?
Regulier, alternatief, alles tegelijk, maar niet dood!
Daar ben ik nog niet aan toe.
Ik heb nog zo veel plannen!’

.

Sterven is een kunst die je al bezit
of tijdens dit leven niet meer zult veroveren.
Wie deze kunst bezit,
maakt zich niet meer druk over een carrière, bezit, status, allerlei luxe.
Iets in hem zegt:
ik geloof het wel.
Als het er is, is het mooi,
maar als het er niet is, is het ook goed.
De krampachtigheid is uit hem verdwenen.

.

Ik ken twee mensen die al meer dan 60 jaar bij elkaar waren.
Tot de dag kwam dat hij ging sterven.
Twee karaktervolle mensen,
direct en zonder poespas,
gericht op harmonie en eerlijkheid.
Op die laatste dag vroeg zij:
‘ga je me nu echt verlaten?’
‘Ja,’ zei hij, ‘ik ga je verlaten.’
‘Wil je nog praten?
‘Ja, ik wil nog praten.’
Toen spraken ze over wat nog geregeld moest worden.
‘We hebben het goed gehad,’ zei hij.
‘Ja,’ zei ze. ‘Het was goed.’

.

Die avond stierf hij.
Het dorp liep uit bij zijn begrafenis.
Sterk was zij,
als een koningin,
geconcentreerd op alles wat er die dag gebeurde.
En sterk toen ze daarna alleen verder moest
omdat ze het neemt zoals het is.

.

Sterven is een kunst.
Leven is een kunst.
Je overgeven aan wat vandaag je geeft,
is een talent.

.

(c) Theije Twijnstra

2 Reacties op “Helderdenken (38) De kunst van het sterven”

  1. louise :

    Wat ongelooflijk mooi!Theije dankjewel.

  2. Judie :

    Och, wat mooi! Dank aan hen die het voorleefden, dank aan jullie voor het opmerken ervan en het delen van deze wijsheid met ons.