Het is belangrijk helder te denken.
Helder denken betekent dat men zich iets kan voorstellen.
Of dat men zich iets herinnert
en dat kan vergelijken met wat nu speelt
waardoor een ontwikkeling of een stilstand tevoorschijn komt.

.

Helder denken heeft vele voordelen
en het niet ontwikkelen ervan
leidt tot veel verdriet, ontgoocheling, woede, strijd, onbegrepenheid.

.

Iemand stelt een euthanasieverklaring op.
Dit moet je doen als je nog gezond bent.
Als je nog goed kunt denken.
Dat is tenminste het idee.
Deze persoon stelt zich voor
dat als hij dement wordt en hij alles laat lopen,
geen enkele bijdrage of betekenis meer heeft te geven,
als een zombie in een stoel zit,
kwijlend, leeg, en vul zelf maar aan
wat je allemaal kunt bedenken
waardoor je besluit:
als het zover komt, wil ik er uit kunnen stappen.
Dat leg ik nu vast.
Nu ik gezond ben en helder kan denken.
Getekend: de bewust gezonde mens
die wil voorkomen dat hij zoiets zal moeten meemaken.

.

De werkelijkheid is echter anders.
Wanneer deze persoon inderdaad dement wordt,
verloopt dit proces heel geleidelijk.
Per keer wordt hij in de gelegenheid gesteld zich aan te passen.
Zich ermee te verzoenen,
blij te zijn met wat er nog wel is.
Dit geleidelijke, universele proces
wordt niet meegenomen in de afweging
die tot een euthanasieverklaring leidt.
Men stelt de tegenstelling tussen gezondheid nu
en aftakeling straks zo extreem mogelijk voor en tekent.

.

De gefaseerde ontwikkeling die ertussenin ligt
wordt niet overwogen
want dat zouden velen er niet meer uitkomen.
Ofwel: we maken de tegenstelling kunstmatig groot
opdat we nu tot een besluit kunnen komen.
Deze manier van denken kan leiden tot drama’s
zoals bij een mevrouw die een verklaring had opgesteld
maar op het moment van de euthanasie zo heftig protesteerde
dat de familie haar moest vasthouden
wilde de arts haar kunnen injecteren.
Een weerzinwekkend tafereel als uitkomst van een gedachte
die niet helder genoeg was uitgedacht.

.

Hoe te leren helder na te denken
in een maatschappij waarin vooral voor je gedacht wordt
en het eigen denken zo weinig mogelijk wordt gestimuleerd?

.

Door je per keer los te maken van alle invloeden,
ook van deze,
en jezelf de vraag te stellen:
wat wil ik?
Wat is de betekenis van mijn leven?
Mijn werkelijkheid?
Mijn toekomst?
Hoe wil ik begrijpen?
Deelnemen?
Hoe wil ik zijn?
Hoe wil ik kiezen?
Wat kies ik nu?
Wat heb ik nodig?
Welke contacten zijn waardevol
en welke ontnemen mijn tijd
omdat ze iemand nodig hebben om tegenaan te praten?

.

Helder denken leer je door vragen te stellen.
Vragen die in je opkomen.
Die voor jou van belang zijn.
En deze vragen stel je aan jezelf.
Aan niemand anders.
En dan leer je te luisteren
naar dat wat in je aanwezig is
en dat misschien wel of misschien niet antwoord geeft.
Maar vraag.
Hou niet op met vragen.
Vragen is leren denken.
Antwoorden zijn alleen goed
als ze je naar een nieuwe vraag brengen.
Verwerp de antwoorden die je behaaglijk laten voelen.
Die je achterover laten leunen.
Die je verzamelt om daarmee interessant over te komen.

.

Vraag.
Luister.
Verken je antwoorden door er nieuwe vragen van te maken.
Eindeloos.
Dag in dag uit.
Zo leer je helder te denken.
En te leven naar de waarde van jouw werkelijkheid.

.

(c) Theije Twijnstra

4 Reacties op “Helder denken (1) Euthanasie”

  1. Joan :

    Zo heel waar, lieve Theije.

    Mooi dat er weer een nieuwe serie aankomt die ons leert en leert en inspireert.

    Dank, heel diep dank voor je eindeloze geven.

  2. lia :

    Jeetje Theije, ben hier helemaal van onder de indruk zo waar allemaal.
    Dank je wel voor dit hele mooie wat je mij telkens weer geeft!

  3. Nancy :

    Wauw!
    Dankje, voor dat je een ECHT voorbeeld bent.

  4. louise :

    O zowaar weer Theije.Dankjewel! Mijn Zus zit in in dit proces van ,aftakeling, En ik ervaar hoezeer zij steeds weer haar grenzen gaat verleggen.